Het belang van een goede zonnebril

Het belang van een zonnebril komt voort uit de aanwezigheid van schadelijke UV-straling in daglicht. Dat UV-straling slecht is voor de huid weten de meeste mensen wel. Dat deze straling ook schadelijk is voor het oog is minder bekend.

Eén op de vijf diagnoses van staar wordt door de Wereldgezondheidsorganisatie WHO zelfs toegeschreven aan overmatige blootstelling aan zonlicht. Uit onderzoek blijkt dat mensen die veel tijd in de zon hebben doorgebracht, zoals vissers of mensen in de tropen, gemiddeld tien jaar eerder staar krijgen.

De schade die UV-straling veroorzaakt, bouwt zich bij het oog langzaam op, net zoals bij de huid, Vooral in de jaren waarin de ooglens nog heel helder is en de iris weinig pigment bevat, zoals bij jonge kinderen, is het oog gevoelig voor schade door UV-straling. Cumulatie telt: veel kleine beetjes UV-straling per dag leveren samen een hoge jaardosis. Schaduw of bewolking verminderen de straling, maar weerkaatsing via lucht, water of beton kan toch nog dertig tot vijftig procent straling opleveren.

UV-straling kan onder meer het bindvlies, hoornvlies en de lens beschadigen.

Oogaandoeningen

Oogaandoeningen die door langdurige blootstelling aan UV-straling kunnen ontstaan zijn:

• Staar (cataract) – wereldwijd de voornaamste oorzaak van onomkeerbaar zichtverlies
• Pterygium (vleugelvlies) – een bindvliesgroei over het hoornvlies, typisch bij mensen die jarenlang in zon, wind en stof werken
• Fotokeratitis (‘sneeuwblindheid’) – een acute, pijnlijke “zonnebrand” van het hoornvlies na intense uv-blootstelling op sneeuw, water of zand

Daarnaast is er een vermoeden dat er een verband is tussen overmatig zonlicht en het ontstaan van maculadegeneratie. Dat is een oogaandoening waarbij de lichtgevoelige cellen in het centrum van het netvlies (de macula) geleidelijk afsterven waardoor je minder gaat zien.

Een zonnebril filtert de ultraviolette straling en voorkomt schade aan het oog.

Wat zijn de voordelen van een goede zonnebril

• Bescherming: Het is cruciaal dat een zonnebril 100% UV-bescherming (UV400 of UV block) biedt, ook bij bewolking, en dat het montuur goed aansluit om lichtinval te minimaliseren. 
• Comfort: Een zonnebril vermindert de hoeveelheid licht, wat prettig is bij fel zonlicht en gaat verblinding tegen door reflecties (zoals op water). Vooral gepolariseerde glazen verminderen reflecties.
• Huidbescherming: Een zonnebril beschermt de kwetsbare huid rond de ogen tegen zonnebrand en vroegtijdige veroudering.

Belangrijk om te weten

• Kinderen: Bescherm de ogen van kinderen extra goed, omdat hun ooglens helderder is en meer UV-straling doorlaat. Koop dus voor kinderen een zonnebril die aan de hieronder genoemde belangrijke punten voldoet.
• Altijd dragen: Zelfs bij bewolking of in de schaduw is UV-straling aanwezig. Draag een zonnebril bij zonkracht 3 of hoger, of bij reflectie van zonlicht. 

Waar let je op bij aankoop van een zonnebril?

Het Oogfonds onderschrijft het belang van een zonnebril en adviseert om bij het kopen van een nieuwe zonnebril te letten op de volgende punten:

• Dat de zonnebril een CE-markering heeft. Binnen de EU is dit verplicht. Bij aankoop van een zonnebril in een land buiten de EU is dit iets om op te letten.
• Dat de glazen 100% UV-bescherming bieden (UV400 of UV Block): Dit is de belangrijkste factor. Zorg dat dit label op de bril staat; dit is wettelijk verplicht voor zonnebrillen in de EU. Koop je een zonnebril in een land buiten de EU let hier dan goed op.
• Dat de bril goed aansluit en groot genoeg is: Kies het liefst voor een bril met grote glazen én een aansluitend montuur. Dit voorkomt dat licht langs de zijkanten, de boven- of onderkant alsnog in het oog schijnt. Grote glazen beschermen bovendien de huid rond je ogen tegen verbranding. Dat is een deel van het lichaam dat we vaak vergeten in te smeren en met een grote zonnebril is deze huid toch beschermd.
• Glaskleur en polarisatie: De kleur van de glazen beschermt tegen fel licht en verblinding, maar zegt niets over de UV-bescherming. Heel donkere glazen kunnen dus alsnog UV-straling doorlaten. Ze filteren meer licht en de hoeveelheid licht die ze filteren, wordt aangegeven door de categorie van het glas (hoe hoger de categorie hoe meer licht het glas filtert). Op een zonnige dag is een zonnebril met een categorie 3 glas comfortabel en toch geschikt om auto mee te rijden. Let op: een categorie 4 glas is geschikt voor omstandigheden met extreem fel licht, zoals in het hooggebergte, op gletsjers, bij wintersport of op het water (reflectie). Deze glazen laten slechts 3% tot 8% van het licht door, wat ze absoluut ongeschikt en verboden maakt voor deelname aan het verkeer.

Gepolariseerde glazen

Het is geen noodzaak maar gepolariseerd glazen zijn ideaal tegen schittering.

UV400 label

Het is in Europa dus wettelijk verplicht dat een zonnebril 100% UV-bescherming biedt (UV400 label) Als alle zonnebrillen in Europa 100% UV-bescherming bieden, waar wordt dan het verschil in prijs tussen deze brillen door veroorzaakt?   

Prijs & kwaliteit

De prijs van een zonnebril wordt met name bepaald door de kwaliteit van de gebruikte materialen, de styling en de merknaam.

Duurdere brillen hebben vaak gepolariseerde glazen. Deze beschermen niet beter, maar zijn comfortabeler omdat ze bijvoorbeeld ook schittering filteren. Duurdere glazen zijn optisch zuiverder dus vrij van vertekeningen, vervormingen en andere onvolkomenheden. Hierdoor komt het licht op een correcte manier door de glazen heen en dat geeft kijkcomfort.

De pasvorm van een iets duurdere zonnebril is vaak beter waardoor je de bril sneller opzet wanneer het zonnetje schijnt.

Gelukkig is er niet alleen maar slecht nieuws over UV-licht

Bij verantwoorde blootstelling aan UV-licht heeft het ook een positieve invloed op onze gezondheid.

Zo hebben we allemaal daglicht nodig om ’s avonds beter te kunnen slapen omdat daglicht de aanmaak van het slaaphormoon melatonine bevordert.

Zonlicht in de lente en zomer is de belangrijkste bron van vitamine D. Je lichaam maakt het zelf aan als je in contact komt met zonnestralen. In de lente en de zomer is het voor de meeste mensen voldoende om elke dag 15-30 minuten met handen, gezicht en nek onbeschermd in de zon te zijn. Heb je een donkere huid? Dan heb je 20-40 minuten nodig. 

Het belang van een zonnebril voor kinderen

Bij kinderen heeft de blootstelling aan daglicht een beschermende werking tegen het ontwikkelen van bijziendheid.

Veel buitenspelen (daglicht) stimuleert een gezonde groei van de ogen. Veel “dichtbij-werk” (kijken op schermen, lezen, vaak binnen) maakt de oogbol langer. Hoge bijziendheid op jonge leeftijd verhoogt het risico op oogaandoeningen op latere leeftijd. 

Twee uur buiten zijn, met een goede zonnebril op is voor kinderen al effectief.

Conclusie

Het dragen van een zonnebril is om een aantal redenen, die niet bij iedereen bekend zijn, belangrijk. Koop altijd een zonnebril die aan de wettelijke voorschriften voldoet en draag deze als het nodig is om je ogen te beschermen. Voor kinderen is het extra belangrijk dat ze een zonnebril dragen die aan de vereisten voldoet.

Bronvermelding:

• Oogfonds.nl
• Het Oogziekenhuis Rotterdam
• Radboud UMC
• Huidfonds.nl
• Wereld Health Organization (WHO)